Χρυσός στα καλλυντικά: Τι ισχύει

Χρυσός στα καλλυντικά: Τι ισχύει

Τα τελευταία χρόνια φαίνεται οτι ο χρυσός είναι η νέα μόδα στα προϊόντα περιποίησης του δέρματος. Όλο και περισσότερες εταιρείες πέφτουν θύματα της μόδας και χρησιμοποιούν τον χρυσό στα προϊόντα τους. Βέβαια, ο χρυσός χρησιμοποιείται εδώ και χιλιάδες χρόνια από τους ανθρώπους για την περιποίηση του δέρματος. Επειδή όμως δεν ζούμε στην αρχάια Μεσοποταμία, ας εξετάσουμε λίγο πιο προσεκτικά τους ισχυρισμούς για τα ωφέλη του χρυσού.

Αντιοξειδωτικό συστατικό

Ο πιο συχνός ισχυρισμός είναι οτι ο χρυσός διαθέτει αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Όντως, αυτός ο ισχυρισμός φαίνεται να είναι αληθής, με μια μικρή, αλλά εξαιρετικά σημαντική, λεπτομέρεια. Όλα τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν οτι μόνο τα νανοσωματίδια χρυσού έχουν αντιοξειδωτική δράση, όχι γενικά ο χρυσός. Ως νανοσωματίδια χαρακτηρίζονται τα σωματίδια μικρότερα απο 100nm (νανόμετρα).


Τι σημαίνει αυτό για τους καταναλωτές

Δυστυχώς, αυτό σημαίνει οτι απλά η παρουσία χρυσού σε μια ενυδατική κρέμα ή σε μία μάσκα προσώπου, δεν προσφέρει απολύτως τίποτα! Και είναι απόλυτα λογικό. Ο χρυσός είναι ένα απο τα λιγότερο δραστικά μέταλλα. Το γνωρίζουμε όλοι άλλωστε, ότι ο χρυσός δεν οξειδώνεται (δεν σκουριάζει). Φθηνά προϊόντα που ισχυρίζονται οτι περιέχουν χρυσό, τις περισσότερες φορές περιέχουν μικρή ποσότητα χρυσού, ο οποίος θα παραμείνει στην επιδερμίδα (μιας και δεν διαλύεται ούτε απορροφάται από αυτή), και θα καταλήξει να ξεπλυθεί, χωρίς κανένα απολύτως όφελος!

Τι συμβαίνει όμως με τα νανοσωματίδια;

Δεν γνωρίζουμε πώς ακριβώς λειτουργούν τα νανοσωματίδια χρυσού. Για την ακρίβεια, δεν γνωρίζουμε πώς ακριβώς λειτουργούν τα περισσότερα νανοσωματίδια. Αυτό που γνωρίζουμε όμως, είναι οτι είναι δυνατόν ένα νανοσωματίδιο να εκδηλώνει εντελώς διαφορετικές ιδιότητες από ένα μεγαλύτερο σωματίδιο της ίδιας ακριβώς ένωσης.


Αυτό το “μυστήριο” που περιβάλλει τα νανοσωματίδια, σε συνδυασμό με την πιθανή τους τοξικότητα λόγω του πολύ μικρού μεγέθους, έχει δικαίως οδηγήσει τις ευρωπαϊκές ελεγκτικές αρχές στο να επιβάλλουν αυστηρούς περιορισμούς στην χρήση νανοσωματιδίων σε καλλυντικά.

Αβάσιμοι ισχυρισμοί

Το γεγονός ότι είναι δύσκολο να κυκλοφορήσουν νόμιμα καλλυντικά με νανοσωματίδια χρυσού, ή η άγνοια τον εταιρειών, οδηγεί στον κατακλυσμό της αγοράς από προϊόντα με αβάσιμους ισχυρισμούς. Δείτε την ετικέτα του προϊόντος: άν στα συστατικά αναφέρει “gold”, “24k gold”, “gold particles”, ή οτιδήποτε άλλο εκτός απο “gold nanoparticles” ή “(nano)colloidal gold” (νανοσωματίδια χρυσού εναιωρημένα σε υγρό), τότε οποιοσδήποτε ισχυρισμός περί αντιοξειδωτικής δράσης του προϊόντος δεν βασίζεται σε κανένα επιστημονικό δεδομένο, και απλά ακολουθεί την μόδα προσπαθώντας να παραπλανήσει τους καταναλωτές.


Αντιφλεγμονώδες συστατικό

Ο επόμενος πιο συχνός ισχυρισμός για τον χρυσό στα καλλυντικά, είναι ότι έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Οι περισσότερες έρευνες σε αυτόν τον τομέα εστιάζουν στα σωματίδια χρυσού ως πιθανή θεραπεία για σοβαρές φλεγμονώδεις παθήσεις, όπως η αρθρίτιδα. Μελέτες σε πειραματόζωα, όπως αυτή, χρησιμοποιούν σωματίδια χρυσού συστημικά μέσω ένεσης. Άλλες μελέτες, όπως αυτή, που είναι πιο κοντά στην πραγματικότητα των καλλυντικών, χρησιμοποιεί τοπικές μεθόδους χορήγησης, και δείχνει ελπιδοφόρα αποτελέσματα, όπως την καταστολή της φλεγμονής και την αύξηση παραγωγής κολλαγόνου. Υπάρχουν όμως δύο προβλήματα: Πρώτον, η μελέτη αυτή, όπως και άλλες του είδους, αφορούν ενώσεις χρυσού, και όχι καθαρό χρυσό ή νανοσωματίδια χρυσού. Και, δεύτερον και πιο σημαντικό, οι μελέτες αυτές έχουν γίνει σε καλλιέργειες κυττάρων, και όχι σε ασθενείς. Η καλλιέργεια κυττάρων δεν έχει επιδερμίδα, τον νούμερο ένα φραγμό οποιουδήποτε σωματιδίου θέλει να εισέλθει στο σώμα μας, συμπεριλαμβανομένου και του χρυσού όπως αναφέραμε και νωρίτερα.


Ναι αλλά τα νανοσωματίδια;

Όπως αναφέραμε, οι περισσότερες έρευνες για τις αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του χρυσού, αφορούν ασθένειες όπως η αρθρίτιδα, και περιλαμβάνουν συστημική χορήγηση. Έτσι, δεν υπάρχει λόγος να μελετηθούν τα νανοσωματίδια εφόσον γίνεται συστημική χορήγηση. Επίσης, ακόμη και αν αποδειχθεί ότι ο χρυσός έχει όντως αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, όπως είπαμε και στην αρχή, αυτό δεν σημαίνει και ότι τα νανοσωματίδιά του που μπορούν να απορροφηθούν από την επιδερμίδα θα έχουν τις ίδιες ιδιότητες.

Αλλά ας δεχτούμε για λίγο ότι όντως ο χρυσός έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, και ότι τα νανοσωματίδιά του έχουν ακριβώς τις ίδιες ιδιότητες. Ακόμη και τότε συναντάμε ένα μεγάλο πρόβλημα. Υπάρχει μια διαφωνία στην επιστημονική κοινότητα για το κατά πόσο ο χρυσός έχει όντως κλασσική αντιφλεγμονώδη δράση, ή εάν η καταστολή της φλεγμονής, π.χ. σε περιπτώσεις αρθρίτιδας, επιτυγχάνεται με κάποιον άλλον μηχανισμό δράσης. Εάν ισχύει το δεύτερο, θα ήταν τρομερό νέο για κάποιον που πάσχει απο αρθρίτιδα, αλλά ταυτόχρονα θα σήμαινε ότι ο χρυσός δεν θα μπορούσε απαραίτητα να καταπολεμήσει την φλεγμονή από την ακμή, το έγκαυμα, και λοιπές δερματολογικές καταστάσεις που αφορούν τον τομέα των καλλυντικών. 


Σύνοψη

Ο χρυσός είναι ένα ενδιαφέρον συστατικό. Φαίνεται όντως να έχει αντιοξειδωτικές δυνατότητες, ισχυρότερες και απο τα κλασσικά αντιοξειδωτικά όπως οι βιταμίνες C και E, όμως υπάρχουν πολλά προβλήματα. Μόνο τα νανοσωματίδια χρυσού υποστηρίζονται απο τα επιστημονικά δεδομένα, και προϊόντα με νανοσωματίδια είτε δεν υπάρχουν ευρέως διαθέσιμα, είτε κοστίζουν μία μικρή περιουσία. Τα νανοσωματίδια σε εμπορικώς διαθέσιμα προϊόντα, και μάλιστα καλλυντικά, είναι ένας νέος τομέας, και στο μέλλον θα αρχίσουμε να βλέπουμε όλο και περισσότερα προϊόντα να τα περιέχουν. Προς το παρόν, δεν υπάρχει η γνώση, ή η αδειοδότηση, στην βιομηχανία καλλυντικών για παρασκευή αποτελεσματικών προϊόντων με νανοσωματίδια. 

Όσο για τις υποτιθέμενες αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του χρυσού, τα πράγματα δεν είναι καθόλου ξεκάθαρα, ειδικά για  τις καλλυντικές εφαρμογές. Συμβουλή μας είναι να μείνετε μακριά απο “φανταζί” προϊόντα με χρυσό 24 καρατίων και άλλα κόλπα καθαρά του τομέα του marketing. Εάν τύχει να βρείτε κάποιο προϊόν με νανοσωματίδια χρυσού που μπορείτε να το αγοράσετε νόμιμα και χωρίς να κοστίζει περισσότερο απο ένα σαββατοκύριακο σε ένα σπα, τότε δοκιμάστε το, αλλά μην περιμένετε εκπληκτικά αποτελέσματα. Ο χρυσός ως συστατικό στα καλλυντικά, είναι ακόμη στα πρώτα του βήματα, και ας έχουν περάσει χρόνια απο την εμφάνιση των πρώτων προϊόντων με χρυσό.


Πηγές:

  1. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1549963411003509
  2. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12823017
  3. https://www.researchgate.net/publication/244492062_Antioxidant_properties_of_gold_nanoparticles_studied_by_ESR_spectroscopy
  4. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0891584907004194
  5. http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/0006295280902166
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7741265
Πέππας Ιωάννης
Περί Πέππας Ιωάννης 26 Άρθρα
Φαρμακοποιός